İnsan muhterem ve mükerrem bir varlıktır. Varlıklar içerisinde Cenab-ı Allah'ın muhatap alarak, değer verdiği yüce bir yaratıktır. Bu nedenle vefat etse bile değersizleşmez, hemen unutulmaz.
Çünkü vefat eden ya anadır, ya babadır, ya eştir, ya evlattır. Ya çok sevdiğimiz bir dosttur, arkadaştır.
O nedenle arkasından bir takım merasimler yapılır. Yas tutulur. Günlerce, aylarca aklınızdan hiç çıkmaz. Ölüm acısı derin bir yaradır. Kolay iyileşmez.
Taziyeler eskiden daha uzun sürerdi.Şimdilerde 3 günle sınırlanıyor. Bu 3 gün zarfında neler oluyor bir bakalım.
1- Cenaze yakınları, akrabalar cenaze evine yemek yaptırıp gönderiyorlar. Bu davranış güzel ve sünnete uygun bir eylemdir ve devam etmelidir.
2- Vefat eden kişiyi veya yakınlarını seven,sayan insanlar sevgi ve saygılarını ifade için tatlı gönderiyorlar.Gelen bu tatlılar misafirlere ikram ediliyor.
Bu konuda öteden beri itirazlar ve eleştiriler yapılıyor olmasına rağmen bu gelenek hâlâ devam ediyor.
Bize göre sebebi şu olabilir; Vefat edeni veya yakınını çok sevip sayıyordur. Bu sevgisini bir şekilde ifade etmek istiyordur. Eli boş gelmek istemiyordur. (Çünkü bizim geleneğimizde cenaze evine bir şey götürmek özellikle yakınlar için ciddi bir gelenektir. Çoğu kişi cenaze evine çay veya şeker götürmeyi tercih etmiştir.)
Bu zamana kadar tatlının yerine başka bir alternatif oluşturulamadı. Tatlı olmasın diye itiraz edenlere göre tek alternatif çaydan başka hiçbir ikramın olmaması yönündedir.
Bunun yerine şöyle bir alternatif oluşturabilsek; Cenazenin ruhuna ithaf edilmek üzere bir "HAYIR SANDIĞI" konularak zarf içerisinde paralar konulsa ve daha sonra bu yardımlar gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılsa ve bu paralar taziye evinde hiç ihtiyacı olmayanlara tatlı ikramı olacağına muhtaç insanların aşı, ekmeği olsa daha güzel olabilir diye düşünüyorum.
Benim bu düşünceme de itiraz edenler mutlaka olacaktır. Çünkü mevcut geleneği kaldırıp yerine başka bir usul geliştirmek hiç te kolay değil.
Uygulamada cenaze evine isteyen yemek, isteyen tatlı, isteyen çay-şeker götürüyor.
Yemek fazla geliyor, artanları dağıtılıyor. Çay-şeker fazla geliyor.Artanlar dağıtılıyor.
Sonuç: Taziye evinde tatlı ikramı çoğunluk tarafından hoş karşılanmıyor. Tatlı mutluluk çağrıştıran bir yiyecek.Acı ve tatlı aynı yerde olmamalı.
Ama cenaze yakınına sevgisini belirtmek isteyenlere de bir alternatif olarak "HAYIR SANDIĞI" konulsa isabetli olur diye düşünüyorum.
Diğer hususları bir sonraki yazımda belirteceğim.
Cahit Faruk İslamoğlu
