Kilis,1920'li yıllara gelinceye kadar çok dinli, çok kültürlü ve değişik ırkların bir arada yaşadığı kadim bir şehir idi…
Şehirde çoğunluk Müslüman olmak üzere, Ermeniler, Yahudiler yaşamaktaydı. Birinci Dünya savaşında Osmanlı devleti haçlılar karşısında yenik düşünce Ermeniler şehrimizi işgale yeltenen Fransızların yanında yer aldılar. Çeşitli badireler sonucu Ermeniler Kilis'ten Halep'e sürüldüler.
Kilis'te bulunan Kiliselerden en büyüğü Ermeni Protestan Kilisesi Surp Hovannes (yapım yılı 1856-1872) 1924 yılında yıkıldı.
İkinci büyüklükte olan Katolik Kilisesi ise şimdiki Cumhuriyet Ortaokulu'nun bulunduğu alandaydı.
Buranın bahçe kısmında daha sonra Cumhuriyet ismini alacak olan "Nilüfer İlkokulu" bulunuyordu.
Kilise binası ise 1963 yılında çıkan yangına kadar toplantı ve tiyatro salonu olarak kullanılmıştı. Yangından sonra tarihi bina ne yazık ki yıkılarak yerine betonarme bir okul binası yapılmıştır. Geride sadece müştemilat binası ayakta kalabilmiştir.
İşte Kilise, salon olarak kullanılmaya başlanınca isim olarak "Hilal Salonu" ismi uygun görülmüş.
Çünkü Kilise olduğu zaman üzerinde Haç işareti varmış.
Hilal, İslam'ın sembolü ve şehir tamamen Müslümanların olduğu için Kilise'ye Hilal Salonu denilmeye başlanmış.
O sokağa da Hilal Salonu Sokağı ismi verilmiş.
Tarihte çok sayıda hilal-haçlı savaşları cereyan etmiş, bu günde devam etmektedir.
Üçüncü Kilise ise; Ayşecik Parkı'nın kuzey kapısının karşısında bulunan sokağın sonunda Karapapazın Kilisesi olarak bilinen metruk bir yapıdır.
Kilis, tarihi mekânlarına sahip çıkabilseydi ve koruyabilseydi ikinci bir Mardin olabilirdi.
Çünkü ne Hatay'da ne Maraş'ta, ne Urfa'da, ne Adıyaman'da ne Adana'da bu kadar çok cami, çeşme, hamam, türbe ve zaviye bulunmaktadır.
