6 Şubat 2023 yılında meydana gelen depremlerde Kilis'te neredeyse bütün tarihi camiler zarar gördü. Vakıflar Genel Müdürlüğü zarar gören bütün camileri restorasyona aldı. Ancak aradan 3 yıldan fazla bir zaman geçmesine rağmen az sayıda cami yeniden ibadete açıldı. Restorasyon işlerinin yavaş ilerlemesinin bazı sebepleri vardır.Bir çok camiyi aynı müteahhitin aldığı ve az sayıda aynı elemanları çalıştırdığı iddia ediliyor. Eski eser restorasyonu zor ve ağır bir iştir. Bu konuda uzman eleman bulmak da kolay olmayabilir. Bu yüzden gecikme normal karşılanabilir. Dün, yeniden açılışı yapılan 1611 inşa tarihli Kadı Camii'ni ziyaret ettim. Kültür ve Turizm Bakanı'nın açılış programı nedeniyle bazı işleri aceleyle yetiştirmeye çalışmışlar. Restorasyon işlerinin kısa bir müddet daha devam edeceğini öğrendim. Aynı cami, 1822 yılında meydana gelen depremde de zarar görmüş. Zaman içerisinde caminin orijinal halinde de bazı değişiklikler meydana gelmiş. 136 yıl önce 2. Abdülhamit Han döneminde güney batıdan çekilen fotoğrafta caminin doğu kısmında fetvahane (müftülük ) ile şadırvan ve kuzey kısmında medrese odaları göze çarpıyor. Cumhuriyet Caddesi genişletilirken kuzeydeki medrese odalarının yıkıldığını biliyoruz. Şadırvan ne zaman yıkıldı o konuda bir bilgi yok. Orijinal fotoğrafı elde iken şimdiki restorasyonda şadırvanın neden yapılmadığı ise merak konusu. Ayrıca cami avlusuna bir adet çınar ağacı dikilse ve gölgesinden ve estetik duruşundan insanlar istifade etseler diye hep düşünmüşümdür. Kadı camii 415 yıldır secdegâh olmaya devam ediyor ve inşallah da edecek. Kimler geldi, kimler geçti..?